و بهترين آن است كه حال از « ممّا فى الارض » بوده باشد و كلمهء « طيّب » به چند معنى اطلاق مىشود : طيّبها و گواراها كدامند ؟ اوّل : هر آن چيزى كه لذّت‌بخش باشد . دوّم : هر چيزى كه شارع آن را حلال شمرده باشد . سوّم : هرچيزى كه طاهر و پاك و پاكيزه باشد . چهارم : هرچيزى كه خالى از ايذاء در نفس و بدن بوده باشد و اين كلمه حقيقت در معناى نخستين ( لذّت‌بخش ) مىباشد ، چون همان معنى متبادر به ذهن مىباشد . و در اينجا هم همان معنى مقصود است تا تكرار لازم نيايد ، در صورتى كه معناى دوّم را اراده كرده باشيم ، يعنى : « بخوريد هرآنچه را كه جمع نموده است . حلّيت و لذت‌بخش بودن را » . كلمهء « خبيث » هرچيزى است كه در برابر « طيّب » قرار گرفته باشد و معانى آن همان معانى مقابل طيّب و ضدّ آن مىباشد و در اينجا چند فايدهء آن را بيان مىكنيم : 1 - ظاهر آيه ، به صورت اجمال ، « مباح بودن انتفاع از اشياء ، لذّت‌بخش » مىباشد . پس بيان و توضيح اجمال با كتاب و سنّت مىباشد . 2 - احتمال دارد مقصود از « طيّب » در اينجا معناى چهارم اراده شده باشد ، پس دلالت بر تحريم هر آن چيزى مىنمايد كه در آن اذيّت بر بدن نهفته است ، مانند عامل به وجود آمدن مرض يا هلاكت يا ضرر به نفس و روان ، يا از بين بردن عقل يا چيزى از ادراكات شعورى . امّا هرچيزى كه عقل را از بين مىبرد ، ولى بيشتر آن ، نه كمترينش ، پس همه‌اش حرام است ، چون مقتضاى حكمت ، محافظت بر عقل مىباشد و ديگر اينكه اگر كمتر آن تحليل شود ، منجرّ به تخطّى از حدود و عدم مبالات مىگردد ، چون همواره شهوت بر نفس ، غلبه دارد ، بر خلاف اذيّت بر بدن ، چون حيوان هم با طبيعت خاصّ خويش ، از بدن خود محافظت مىكند و از ايذاگر إمتناع مىورزد ، پس نيازى به تأكيد بيشتر ، در مورد تحريم ايذاگرش نبوده است . 3 - « ممّا فى الأرض » ؛ كلمهء « من » جهت تبعيض مىباشد و « ما » جهت عموم و شمول آمده است ، پس شامل نباتات و حيوانات و معادن نيز مىباشد . ولى اين عموم و